Ruslar neden müzikte İngilizlerden iyi

İngiliz müziğinin 18. yüzyıl ortalarından sonra çökmesi benim kafamda büyük bir soru işaretidir. Nasıl olur da medeniyetin her alanında son derece başarılı, son derece etkili, son derece üretken, yaratıcı ve güzel işler yapan bir millet klasik müzik konusunda Purcell’dan sonra, Händel’den sonra, tam anlamıyla bir çöl? 19. yüzyıl sonu 20. yüzyıl başında, Vaughan Williams, Edward Elgar, efendim Benjamin Britten falan biraz parlatıldı. Sirk müziği bunların yaptığı müzik, beş para etmez. İngiltere’de Händel ölmüş 1759’da, ondan sonra bir daha özgün bir müziğin çıkması Beatles’tır, 1960. İki yüz sene neredeydiler? En ufak bir fikrim yok.

Rusya, Batı müziği geleneğine yabancı bir ülke. Yabancı bir müzik olarak bunu benimsemiş. Yani yapıştırma bir kültür. Buna rağmen birinci sınıf besteciler yetiştirmiş. Evvela Çaykovski. Ben pek sevmem Çaykovski’yi ama olsun, sonuç olarak kaliteli bir adam. Rimsky-Korsakov şaşılacak kadar iyi bir bestecidir. Özellikle 20. yüzyıl başında, tam ihtilal sıralarında Stravinsky ve Prokofiev. Bu ikisinden daha önemlisi bence Skriabin. Alışması kolay değildir Skriabin’e ama bir kere tadını alırsan derin bir sanatçıdır, müziğin sırlarını keşfedebilmiş biridir. Niye Ruslar bunları yetiştirmiş de İngilizler bir tane bile çıkaramamış. Bilmiyorum.

Eskiden öyle değilmiş. 17. yüzyılda Purcell gibi bir adamı çıkarabilmişler. Gelmiş geçmiş en iyi müzikçilerden biridir Purcell. Bir tazelik ve yaratıcılık şölenidir. Her parçası güzeldir. Onun gibi bir sürü kaliteli besteci var 17. yüzyılda İngiltere’de. 18. yüzyıl ortalarına gelindi mi İngiltere zenginleşiyor, özgürleşiyor, parlamenter demokrasiyi yerleştiriyor, dünyaya alaylı bir ironiyle bakmayı öğreniyor İngilizler ve ondan sonra bir daha müzik yapamıyorlar. Mimari yapıyorlar. Resim de fena değil yapıyorlar. Şahane şiir üretiyorlar. Her kuşakta, her dönemde birinci sınıf şiir üretiyorlar. Fakat nedense müzik olmuyor. Sebebini bilmiyorum.