İnsan ne ile yaşar

İnsan birçok şeyle yaşar fakat insanın davranışlarını yönlendiren en temel itki hangisidir diye sorarsanız, bence itibar arayışıdır. İnsanlar, evet yiyecek, güvenlik, cinsel tatmin ihtiyacını da duyar. Fakat bunların hepsinden daha güçlü olan ve çoğu zaman hepsine de koz basan temel içgüdü, insanlar tarafından takdir edilmek, “Vay Sevan Bey hoş geldin, ne iyi ettin de geldin” diye karşılanmaktır. Budur insanın en temel motoru. Günde yirmi dört saat zihninde aralıksız olarak çevirdiği makina, bu makinadır. “Abim bana öyle dedi ama işte o da çok haksız bu konuda ve zaten abimin arkadaşı ve yengem de beni tutuyorlar. O yüzden ben haklıyım.” İnsanın kafasının içinde devamlı dönen bu döngü, insan davranışlarının zannediyorum ki en temel yönlendiricisidir. İnsan bununla yaşar. İtibarla, beğenilmekle, haklılığı teslim edilmekle yaşar. Bunu kaybettiği zaman biter.

Çok yaygın bir hata var. İnsanın en temel içgüdüsünün hayatta kalma içgüdüsü olduğunu sanıyorlar. Yüz kişiye sorsanız doksan dokuzu bunu söyler size. Oysa bu doğru değil. Çünkü her toplumun her kademesinde, her yaşta, her zümrede ve tarihin her aşamasında insanlar, bazen, bazı koşullarda, seve seve hayatlarını feda ederler. Askere giderler mesela, savaşa giderler. Çocuklarının hayatını kurtarmak için köpek balıklarının cirit attığı denize atlarlar. Sevgilisi için olmadık şaklabanlıklar yapıp ölürler. Çünkü hayatta kalma içgüdüsünden daha güçlü olanı, diğer insanlar tarafından beğenilme, takdir edilme ve yüceltilme içgüdüsüdür. Böyle olmasa dünyada hiç kimse intihar etmezdi. Direkt intiharı bir yana bırakın, bin bir yöntemle hayatını tehlikeye atmaz, değer verdiği insanlar tarafından beğenilme uğruna hayatını kısaltıp tüketecek bin bir türlü yönteme baş vurmazdı.