Caligula’nın sapıklığını nereden biliyoruz

Roma’nın üçüncü imparatoruydu Caligula. Çok genç yaşta başa geçti. Hayatı hakkında bize bilgi veren tarihçi ve vakanüvislerin anlatımına bakacak olursanız manyak bir sapıktı. Etrafındaki insanları işkenceyle öldürmekten zevk alırdı. Kızkardeşleriyle cinsel ilişkiye girdi, sonra onları sürgüne gönderdi. Senatörleri arenada gladyatör olarak çarpışmaya mecbur etti. Atını senatör seçtirdi. Vesaire. Tinto Brass’ın filmi vardı Caligula hakkında, bir tür sadizm pornosu. Her türlü sapıklık ve vahşet var içinde.

Yalnız şöyle bir mesele var: Caligula hakkında tarafsız veya yandaş bir bilgi kaynağımız yok. Çünkü suikaste uğrayıp rejimi devrildikten sonra anısıyla ilgili olumlu olan her şey silinmiş ve sadece olumsuz olanlar gündeme getirilmiş. Her devlette ve her çağda olduğu gibi, Roma tarihçileri de özellikle güncel olaylar hakkında yazdıkları zaman her zaman işin doğrusu ‘niyeti nedir’ diye sormaktır. O niyet temiz olmayabilir çünkü.

Caligula’yı kötüleyenlerin başında filozof Seneca geliyor. Lakin Seneca bu konuda güvenilir bir kaynak değil, çünkü kendisi Caligula dahil art arda üç imparator hakkında komplo kurmakla suçlanmış ve iki kez idama mahkum edilmiş biri. Caligula’nın kız kardeşi Drusilla ile gayrimeşru ilişkiye girmekle itham edilen de aslında kendisi. Aradan yüz yıl geçtikten sonra yazan Suetonius ise kulaktan dolma dedikoduları aktarmakla yetinmiş. Dikkatle okuyunca anlaşılıyor ki genç ve toy imparator senatoda güçlü çevrelerin nasırına basmış. Temizlemişler.

Senatörleri gladyatör arenasına çıkarma hadisesini biraz kurcalayınca işin aslının pek öyle olmadığı anlaşılyor. İki senatörün adı rejim aleyhtarı bir kumpasa karışmış. Adamlar yemin billah etmişler, vallahi kötü niyetimiz varsa bizi gladyatör arenasına sür diye. Caligula da ‘peki madem’ demiş. Atatürk’ün Maarif Vekili Reşit Galip’i Çankaya sofrasında güreş tutmaya zorlaması gibi bir hadiseye benziyor.

Atını senatör seçtirmemiş, istersem seçtiririm demiş. Amerika’da da Joe Biden’i başkan seçtirdiler. Bir farkı var mı, bilmiyorum.